Stratejik Yönetim İç ve Dış Çevre Analizi

Dış Çevre Analizi

Bir işletmenin hedeflerine ulaşmasını doğrudan etkileyen dış tehditler ve fırsatları izleyebilmesi ve bu izlenimler sonucunda strateji geliştirmesi için yaptığı önce iş çevresi ve sonra genel çevre analizlerine dış çevre analizi denir. İşletme yöneticileri bu konuyu genelde tehditler ve fırsatlar olarak ele alırlar. Fırsatlar, işletmenin amaçlarına ulaşmasını kolaylaştırıcı dış kaynaklı olaylardır. Tehditler ise fırsatların aksine işletmenin amacına ulaşmaması için dış kaynaklı olaylardır.

İşletmenin iç ve dış çevresi

İşletmenin iç ve dış çevresi

Temel Dış Çevre Faktörler

Beş Güç Modeli : Geliştiricisi Michael Porter’ dır ve işletmenin kar edebilme becerisi, beş faktörden oluşur diye gruplandırmıştır. Bunlar;

  • Olası rakiplerin pazara girişi
  • Alıcıların pazarlık gücü
  • Tedarikçilerin pazarlık gücü
  • İkame ürün/hizmetlerin varlığı
  • Sektördeki işletmeler arası rekabet dir.

Bu maddeleri cevapları ne kadar işletmenizi koruyor ise işletmeniz o kadar kar elde edebilir. Bu düşünceye ek olarak dikkat edilmesi gereken faktörler ise;

  • Ekonomik faktörler
  • Sosyal faktörler
  • Politik faktörler
  • Teknolojik faktörler
  • Ekolojik faktörler

olarak belirleyebiliriz. Her işletme için ayrı anlam ve ayrı etkileyici faktörler olduğu için içeriklerini açmayıp genel başlıklarla veriyorum.

michael porter beş güç modeli

Michael Porter beş güç modeli

Dış Çevreden Bilgi Toplama

Bilgi toplama amaçlı basılı ve basılı olmayan bir çok kaynak vardır.
Basılı kaynakları;

  • Düzenli yayınlar
  • Kitaplar
  • Veri Tabanları
  • Gazeteler

iken, basılı olmayan kaynaklar;

  • Müşterilerden toplanan anketler
  • Pazarlama araştırması raporları
  • Röportajlar ve işletmenin paydaşları ile görüşmeler

bu konulara bir kaç örnektir. Online kaynak olarak da internet’ i unutmamak gerekir. İnternet sayesinde dış kaynaklı çevre analizini çok daha rahatlıkla yapabilirsiniz.

Dış Çevre Analizinde Araç ve Yöntemler

dış çevre araç ve yöntemler

Dış çevre araç ve yöntemler

Çevresel Tarama : İşletmenin şu an ve gelecekteki faaliyet alanını sürekli izlemesi.
Çevresel İzleme : İşletmeyi etkileyecek çevresel olayları incelemesi.
Rekabetçi İstihbarat : İşletmeler bu sayede bulunduğu çevre ve sektör hakkında daha derin bilgiye sahip olurlar. Güçlü ve zayıf yönlerini tespit ederler. En ihtiyaç duyulan ve gerekli olan kaynak rakip analizi yaparlar.


İç Çevre Analizi

Her işletme kendine özgü varlık ve yeteneklere sahiptir. İşletmeleri birbirinden ayıran başlıca özellik budur. İşletmenin doğru varlık ve yetenekleri doğru şekilde kullanması işletme stratejilerinde başarıyı getirecektir. Stratejiniz için en doğru yetenekleri işletmenizde barındırmanız rakiplerinizden bir adım önde olmanız anlamına gelmektedir.

Değer Zinciri : Bu analiz işletmelerin rekabet gücünü ölçmektedir. İşletme faaliyetlerini temel ve destekleyici olarak ikiye ayıran bu analiz işletmenin içsel analizinin temelini oluşturur. Değer zinciri analizi küçük büyük her işletmede uygulanmalıdır.Değer zinciri;

  • Ürün ve hizmetin değerini artırmak
  • Rekabet kolaylığı sağlamak
  • Hedefler geliştirmek
  • Rekabetçi strateji geliştirmek
  • İşletme içi sinerji oluşturma

gibi konularda işletmelerin birçok işine yaramaktadır.

SWOT Analizi

iç çevre swot analizi

iç çevre swot analizi

İşletmenin iç yapısını kurarken yapılması gereken ve işletmenin geleceği için en önemli tekniktir. Swot analizi;

  • Güçlü  ve Zayıf yönleri
  • Gelecekteki Fırsat ve Tehditleri

önceden fark etmeye ve stratejiyi ona göre kurmanızı sağlar.

swot matrisi

Swot matrisi

Dengeli Başarı

İşletmenin performansını sadece finansal tablolarla değil, finansal göstergelere ek olarak, başka ölçülerle de belirlemek işletmenin gerçek durumu hakkında daha dengeli ve daha sağlıklı bilgiler verir. Bu şekilde bir stratejinin hayata geçmesi çalışanlar tarafından da kolayca benimsenir.

dengeli basşarı

Dengeli başarı

Küresel Düşün, Yerel Davran” ilkesi ile işletmeler farklı kültürlerdeki insanlar ile çalışmak istemişlerdir. Ama onlara onlar gibi yerel davranmak gerektiğini de unutmamalı. Küresel düşünmek küresel rekabet ve küresel stratejileri de beraberinde getirmektedir. Sonuç olarak yerel halkın öncelikleri, çalışma alışkanlıkları, hayata ve iş hayatına bakış açıları işletmenizi ve stratejilerinizi etkileyecektir.